در تاریکی برج های نوک تیز سر به فلک ‌کشیده

ادبیات‌‌ گوتیک‌ را باید شاخه‌ای‌ از مکتب‌ رمانتیسم‌ یا دقیق‌ بگوییم‌ پیش‌رمانتیسم‌ شمرد. از این‌ رو شاید بی‌شناخت‌ رمانتیسم‌ اروپایی‌ نتوان‌ تصویر دقیقی‌ از ادبیات‌ گوتیک‌ به‌ دست‌ داد. پژوهشگر دقیق‌ داستان‌های‌ گوتیک‌ نیز بی‌گمان‌ از تأثیر افسانه‌های‌ آلمانی‌، رمانس‌های‌ قرون‌ وسطی‌، جریان‌ نهضت‌ پیش‌ از رمانتیک‌، ادبیات ‌احساسات‌گرایانه‌ و آثار نویسندگان‌ رمانتیک‌ سده‌ی ‌18 شمال‌ اروپا بر این‌ جریان‌ ادبی‌ آگاه‌ است.

البته‌ از سویی‌ دیگر نیز می‌توان‌ درباره‌ تأثیرگیری‌ مکتب‌ رمانتیسم‌ از ادبیات‌ آغازین‌ گوتیک‌ سخن‌ گفت‌. در هر صورت‌ باید این‌ نکته‌ را مد نظر داشت‌ که‌ داستان‌های‌ گوتیک‌ جزو نخستین‌ و قدیمی‌ترین‌ ریشه‌ها و آثار رمانتیسم اولیه‌ به‌ شمار می‌آیند.

ادامه

نظريات مطهري در باب هنر

اصغر فهيمي‌فر

قسمت اول

            شهيد مطهري در زمره‌ي معدود انديشمندان حوزوي است كه در خصوص زيبايي و هنر مباحثي را مطرح كرده است...

           ...گرچه شهيد مطهري كتابي مستقل در خصوص فلسفه‌ي هنر و زيبايي از خود به جا نگذاشته است، ديدگاه‌هاي او به صورت پراكنده در آثار مكتوب و سخن‌راني‌هاي او وجود دارد كه مي‌توان از اين طريق، اجمالاً به ديدگاه‌هاي او در زمينه‌ي فلسفه و هنر واقف شد.

            استاد مطهري يك فيلسوف صدرايي است، اما نگاه و تحليل او از زيبايي و هنر صرفاً مبتني بر مشرب فلسفي نيست بلكه در كنار تحليل‌هاي فلسفي مبتني بر عقل فلسفي، به قرآن ـ به مثابه كلام الهي ـ و اخبار و روايات معصومين نيز تكيه مي‌كند.

ادامه

پيدايي فلسفه سينما

به روايت دکتر محمد ضيمران

نگاهي به حضور فلسفه در سينما مي تواند منبع تحقيقات بسيار در هر دو رشته باشد. بنا به اهميت چنين جرياني دکتر محمد ضيمران در نشست «رويکردهاي فلسفي در سينما» که در شهر کتاب برگزار شد، به اختصار به جايگاه فلسفه در سينما پرداخت. مقاله ذيل حاصل اين واکاوي است.

...بديهي است که فلسفه سينما را مي توان با رساله معروف ارسطو، بوطيقا، آغاز کرد. ارسطو در اين رساله کوشيد تا وجه رايج هنر دوران خود يعني تراژدي را از منظر فلسفي تحليل کند. او در اين اثر گران سنگ انواع هنرهاي نمايشي و شعري را تبيين کرد و در تعريف تراژدي به جنبه هاي گوناگون ژانر اثر پرداخت...

ادامه

با شروع قرن 20 دنیای موسیقی شاهد تحولات چشمگیر در مسیر خود بوده است. دنیای پیچیده این قرن بی شك نیازمند بیان موسیقایی بود كه شاخص عصر خود بوده و محدود به گام ها و فواصل مرسوم نباشد. به همین دلیل هارمونی دیاتونیك جای خود را به هارمونی كروماتیك داده و اصطلاحاتی مانند آتونالیته، پلی تونالیته، پلی مدالیته و … شكل می گیرند.

ادامه